Fundacje Rodzinne w praktyce

Kontynuacja biznesu i ochrona majątku Twojej firmy

FUNDACJE RODZINNE – CELE

Czym jest fundacja rodzinna i kto powinien się nią zainteresować?


Fundacja rodzinna to stosunkowo nowe, ale bardzo wyczekiwane rozwiązanie w polskim prawie, z którego skorzystać mogą przedsiębiorcy – firmy rodzinne – od maja 2023 r. Obecnie w Polsce zarejestrowanych zostało z sukcesem już kilkaset Fundacji Rodzinnych.
 
Ideą Fundacji Rodzinnych jest zadbanie o kolejne pokolenia, o sukcesję biznesową i zabezpieczenie majątku rodzinnego, przy jednoczesnych korzystnych rozwiązaniach podatkowych.


Główne cele Fundacji Rodzinnej to m.in.:

  • Umożliwienie bezproblemowego wycofania się z aktywnego zarządzania przedsiębiorstwem, nie narażając się na utratę źródeł dochodu.

  • Bezpieczeństwo finansowe kolejnych pokoleń przy jednoczesnej ciągłości i bezpieczeństwie
    przedsiębiorstwa.

  • ochrona majątku rodzinnego przez jego oddzielenie od ryzyk operacyjnych i aktywów
    przedsiębiorstwa.

  • Zabezpieczenie finansowe członków rodziny poprzez skumulowanie majątku.

  • Ułatwienie procesów sukcesyjnych na przestrzeni wielu pokoleń.

  • Realizacja świadczeń na rzecz uprawnionych beneficjentów

FUNDACJE RODZINNE – KOrzyści BIZNESOWE, PRAWNE I PODATKOWE

Zalety posiadania
Fundacji Rodzinnej

Ochrona majątku rodzinnego przed rozdrobnieniem 


Fundacja Rodzinna umożliwia gromadzenie mienia, zarządzanie nim w interesie rodziny oraz spełnianie świadczeń na rzecz jej członków. Umożliwia uniknięcie problemów związanych z uszczupleniem rodzinnego majątku i jego rozdrobnieniem pomiędzy spadkobierców oraz koniecznością zajmowania się biznesem przez członków rodziny (typowe bolączki związane z dziedziczeniem firm).

Szansa na uniknięcie sporów związanych z podziałem majątku


Niekiedy skomplikowane relacje rodzinne, wymagają „szytego na miarę” planu sukcesji odpowiadającego woli fundatora. Majątek Fundacji nie wchodzi do masy spadkowej
i, co do zasady, nie podlega egzekucji dzięki czemu możliwa jest izolacja majątku Fundacji od niektórych ryzyk.

Zabezpieczenie finansowe beneficjentów


Fundacja Rodzinna umożliwia zabezpieczenie stałych środków na bieżące koszty życia dla beneficjentów, którzy nie muszą być spokrewnieni z fundatorem. Ponadto Fundator może także uzależnić wypłaty na rzecz beneficjentów od spełnienia warunków precyzyjnie przez niego określonych. (kontrola wydatkowania świadczeń przez beneficjenta). Możliwość realizowania określonych celów społecznych bądź charytatywnych, gdyż
beneficjentem może być organizacja pozarządowa.

Korzyści podatkowe


Nie należy zapominać o wyjątkowo korzystnym opodatkowaniu Fundacji Rodzinnej. Tak długo jak gromadzi ona i reinwestuje środki, co do zasady, nie płaci podatku CIT – ma to miejsce dopiero w sytuacji wypłaty środków beneficjentom.

Świadczenia wypłacone na rzecz najbliższej rodziny fundatora (osoby zaliczane do tzw. zerowej grupy podatkowej) są ponadto zwolnione z podatku PIT w związku z otrzymanymi świadczeniami lub mieniem pozostawionym im do dyspozycji po rozwiązaniu fundacji rodzinnej.

FUNDACJE RODZINNE – JAK JĄ ZAŁOŻYĆ?


Kroki konieczne do założenia Fundacji Rodzinnej

01

POWOŁANIE
FUNDACJI

Po pierwsze konieczne jest powołanie Fundacji Rodzinnej. Odbywa się to w formie aktu notarialnego, a w efekcie powstaje Fundacja Rodzinna w organizacji. W akcie notarialnym warto zawrzeć również statut oraz oświadczenie o ustanowieniu organów FR.
 
Następnie konieczne będzie sporządzenie spisu mienia i wniesienie funduszu założycielskiego w kwocie przynajmniej 100.000 zł.
 
Przygotowane dokumenty należy złożyć do sądu rejestrowego – Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim. To jednak nie koniec – należy jeszcze uzyskać dla Fundacji numery: NIP, REGON oraz zgłosić ją do Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych.
 
W przypadku przeniesienia na Fundację własności udziałów w spółce, trzeba też pamiętać o konieczności uaktualnienia wpisów w KRS.

02

KOSZTY
REJESTROWE
FUNDACJI

a) wniosek rejestrowy to koszt 500 zł,
b) koszty opłat: skarbowej od pełnomocnictwa oraz  taksy notarialnej, przy minimalnym funduszu założycielskim, wynoszą ok. 1.200 zł,
c) wpis do CRBR – bezpłatny,
d) potencjalne dodatkowe koszty – zależne od rodzaju wnoszonego do Fundacji majątku, np.:
– wniosek do KRS dotyczący spółki, w przypadku przeniesienia udziałów w tej spółce na Fundację oraz koszty notariusza z tym związane,
– koszty notariusza i podatki np. w przypadku wniesienia nieruchomości na rzecz Fundacji Rodzinnej,

e) uwzględnić należy także koszty obsługi prawnej związanej z przygotowaniem dokumentów i ewentualnych dodatkowych postępowań (np. KRS) – koszty te zależą od zakresu oczekiwanych działań i skali zakładanej Fundacji Rodzinnej.

03

CZAS
OCZEKIWANIA

Od momentu powołania Fundacji liczymy termin sześciu miesięcy na złożenie wniosku o wpis. W przeciwnym razie Fundacja nie zostanie zarejestrowana.

Po złożeniu wniosku trzeba uzbroić się w cierpliwość – z praktyki Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim wynika, że czas oczekiwania na wpis wynosi do kilku miesięcy.

Q&A
Fundacje Rodzinne

Czym jest Fundacja Rodzinna?

Fundacja rodzinna umożliwia sukcesję biznesową między pokoleniami, chroniąc interesy członków rodziny jako beneficjentów rodzinnego majątku. Fundacja pełni swoją rolę już za życia założyciela fundacji, ale także po jego śmierci.

Wprowadzenie fundacji rodzinnej do polskiego porządku prawnego ma zapewnić optymalne planowanie sukcesji w rodzinnym biznesie.

Fundacja Rodzinna umożliwia gromadzenie mienia, zarządzanie nim w interesie rodziny oraz spełnianie świadczeń na rzecz jej członków. Umożliwia uniknięcie problemów związanych z uszczupleniem rodzinnego majątku i jego rozdrobnieniem pomiędzy spadkobierców oraz koniecznością zajmowania się biznesem przez członków rodziny (typowe bolączki związane z dziedziczeniem firm).

Fundacja Rodzinna – dlaczego powstała?

Fundacja rodzinna powstała w odpowiedzi na niewystarczające mechanizmy planowania sukcesji w rodzinnym biznesie w Polsce.

Fundacja Rodzinna to alternatywa wobec tworzenia skomplikowanych i nie zawsze optymalnych podatkowo i kosztowo rozwiązań holdingowych (dotychczas stosowanych w Polsce).


Bolączki, które przyczyniły się do powstania „instytucji“ Fundacji Rodzinnej?

– prawo spadkowe nie zabezpiecza majątku rodzinnej firmy przed rozdrobieniem lub uszczupleniem w wyniku zapłaty zachowku w sytuacji dziedziczenia kilku osób,
– niejednokrotnie spadkobiercy lub ich część po prostu nie chce prowadzić biznesu rodziców,
– istniejące rozwiązania holdingowe wymagają budowy złożonych struktur  i dużych kosztów,
– w praktyce wiele firm trafia w ręce funduszy inwestycyjnych, a firma zatraca swój rodzinny, lokalny charakter,
– fundusze inwestycyjne rozwijając firmę spadkobiercy, zazwyczaj nie zaspokajają bieżących potrzeb utrzymania rodziny (np. kształcenia), koncentrując się na inwestycjach długoterminowych.

Kto może założyć Fundację Rodzinną i kto może być jej beneficjentem?

FUNDATOR

Formalnie nie ma ograniczeń dotyczących tego, kto może zostać fundatorem Fundacji Rodzinnej. Osoba, która posiada pełną zdolność do czynności prawnych i odpowiedni majątek na fundusz założycielski (minimum 100.000 zł), może założyć Fundację Rodzinną.

BENEFICJENCI

Warto pamiętać, że beneficjentami wcale nie muszą być członkowie rodziny.  Mogą nimi być dowolnie wskazane przez fundatora osoby, organizacje pożytku publicznego, a nawet sam fundator. Należy jednak mieć na uwadze, że jedynie świadczenia od Fundacji dla najbliższej rodziny fundatora, tzw. zerowej grupy podatkowej, będą zwolnione z PIT.
W przeciwieństwie do nich, osoby spoza tego rodzinnego grona, zapłacą podatek według odpowiedniej stawki.

Jak działa Fundacja rodzinna?

Fundacja została pomyślana w ten sposób, że fundator przenosi na nią całość albo część swojego majątku (m.in. pieniądze i udziały w spółkach, prowadzących rodzinny biznes). Tak powstała fundacja wykonuje uprawnienia spółki-matki
w kontrolowanych spółkach, ale sama (poza wyjątkami przewidzianymi  w ustawie) nie prowadzi działalności gospodarczej. Dochody z działalności spółek  i aktywów przeznaczane są na reinwestycję (a zatem zostają „w rodzinie”) oraz świadczenia dla beneficjentów – takie jak np. koszty utrzymania, czy edukacji.
W pozostałym zaś zakresie, Fundacja ma służyć kumulacji zasobów finansowych rodzinnego biznesu.

Beneficjenci mogą powierzyć zarząd nad Fundacją w ręce profesjonalnego menedżera lub jednego z członków rodziny, a jednocześnie, poprzez uprawnienia  w zgromadzeniu beneficjentów, będą oni kontrolowali działalność zarządu i samej Fundacji.

Nie należy zapominać o wyjątkowo korzystnym opodatkowaniu Fundacji Rodzinnej. Tak długo jak gromadzi ona i reinwestuje środki, co do zasady,  nie płaci podatku CIT – ma to miejsce dopiero w sytuacji wypłaty środków beneficjentom.

Świadczenia wypłacone na rzecz najbliższej rodziny fundatora są ponadto zwolnione z podatku PIT.

Jakie są organy fundacji rodzinnej?

Fundacja rodzinna bardzo przypomina spółkę z o.o. Wśród jej organów wymienić można: zarząd, zgromadzenie beneficjentów fundacji rodzinnej, fundatora, czy członków rady nadzorczej.

Księgowość Fundacji Rodzinnej

Fundacje rodzinne zobowiązane są prowadzić pełną księgowość co wiązać się oczywiście również będzie z obowiązkami w zakresie zatwierdzeniu sprawozdania finansowego. Fundacja rodzinna ma swoją osobowość prawną.

Działalność gospodarcza Fundacji Rodzinnej


Z założenia fundacja rodzinna nie służy do prowadzenia działalności gospodarczej w taki sposób, w jaki służą do tego spółki prawa handlowego. Ustawodawca przewidział jednak katalog działalności, które fundacja może prowadzić. Prowadzenie przez fundację działalności z poniższej listy jest zwolnione z podatku CIT

Fundacja może prowadzić działania m. in. w zakresie:
– nabywania lub zbywania papierów wartościowych,
– przeprowadzania transakcji zagranicznymi środkami płatniczymi w celu dokonywania płatności związanych z działalnością fundacji,
– wynajmowania, dzierżawienia lub udostępniania mienia,
– udzielania pożyczek spółkom, w których posiada udziały lub beneficjentom,
– prowadzenia ograniczonego zakresu gospodarstwa rolnego,
– zbywania mienia, pod warunkiem, że nie zostało nabyte wyłącznie w celu dalszej odsprzedaży.
 
Inna, niewymieniona powyżej działalność prowadzona przez Fundację będzie legalna, ale jednocześnie należy pamiętać, że będzie ona podlegać opodatkowaniu w wysokości 25% więc jej opłacalność będzie znacząco mniejsza niż normalnie.

Praktyka Kancelarii TH

Piotr Trębicki

radca prawny | wspólnik

[email protected]

więcej
Joanna Hołowińska

Joanna Hołowińska

adwokat | wspólnik

[email protected]

więcej

Wojciech Kołodziej

aplikant radcowski

[email protected]

więcej

Kancelaria TH w rankingach

Legal 500 EMEA
(2018-2019-2020-2021-2022-2023-2024)

Chambers Europe
(2017-2018-2019-2020-2022-2023-2024)

Ranking Kancelarii Prawniczych
dziennika RZECZPOSPOLITA
(2018-2019-2020-2022-2023)

„Najlepsze Kancelarie, Polska” wg Forbes,
2023

Szkolimy, doradzamy i przeprowadzamy przez procedurę zakładania Fundacji Rodzinnej

Zapraszamy do współpracy

    Biuro

    ul. Solec 18/U12
    00-410 Warszawa

    Telefon

    (+48) 22 826 08 58
    Godziny otwarcia: 9.00-17.00 (pn.-pt.)